De luchtvaart is verantwoordelijk voor ongeveer 2,5 tot 3 procent van de wereldwijde CO₂-uitstoot.
Op 23 juli werd een record gevestigd waar weinig reden tot trots voor is. Volgens gegevens van Flightradar24 waren die dag wereldwijd 153.359 commerciële vluchten in de lucht: meer dan ooit tevoren. Deskundigen verwachten bovendien dat dit record de komende jaren opnieuw zal worden verbroken.
Dat wordt vaak gepresenteerd als een onvermijdelijk gevolg van groeiende welvaart. Alsof mensen nu eenmaal steeds meer willen vliegen en de luchtvaart daar slechts op inspeelt. Maar die redenering laat een cruciaal punt buiten beschouwing: vliegen is helemaal geen vrije markt. De luchtvaartsector profiteert al decennialang van uitzonderingsposities en belastingvoordelen die voor vrijwel geen enkele andere vervoersvorm gelden.
Voor kerosine wordt internationaal geen accijns betaald. Op internationale vliegtickets wordt geen btw geheven. Daarnaast ontvangt de luchtvaartsector uiteenlopende vormen van overheidssteun en fiscale voordelen. Daardoor blijven vliegtickets kunstmatig goedkoop, terwijl duurzamere alternatieven juist relatief duur zijn. Kamperen in eigen land is belast met btw, treinreizigers betalen belasting over hun kaartje en ook elektrisch autorijden is de afgelopen jaren door gewijzigd belastingbeleid duurder geworden.
Klimaatprobleem groeit door
Luchtvaartexpert Joris Melkert noemt het record geen verrassing. Volgens hem is de zomer traditioneel de drukste periode en zal het aantal vluchten blijven groeien zolang zich geen grote verstoringen voordoen, zoals een pandemie of oorlog. Boeing en Airbus rekenen er zelfs op dat het wereldwijde vliegverkeer rond 2045 ongeveer is verdubbeld ten opzichte van nu en stemmen hun productiecapaciteit daarop af.
Die groei heeft een forse klimaatprijs. De luchtvaart is verantwoordelijk voor ongeveer 2,5 tot 3 procent van de wereldwijde CO₂-uitstoot. Bovendien veroorzaken vliegtuigen op grote hoogte extra opwarming door stikstofoxiden, condensstrepen en de vorming van sluierbewolking, waardoor de totale klimaateffecten aanzienlijk groter zijn dan alleen de CO₂-uitstoot.
Klimaatspecialist Heleen Ekker wijst erop dat de luchtvaart een van de weinige sectoren is waarvan de uitstoot nog altijd stijgt, terwijl veel andere sectoren in Europa juist emissies terugdringen. Ook eurocommissaris Wopke Hoekstra stelde eerder dat de uitstoot van de luchtvaart in de afgelopen twintig jaar met ruim dertig procent is toegenomen.
Vluchten op 23 juli 2026 - Bron: FlightRadar24
Politieke keuzes
De voortdurende groei van de luchtvaart is daarmee geen natuurverschijnsel, maar vooral het gevolg van politieke keuzes. Zolang vervuilend vliegen fiscaal wordt bevoordeeld en duurzame alternatieven onvoldoende worden ondersteund, blijft de vraag kunstmatig hoog.
Daarmee rijst ook de vraag hoe geloofwaardig het Nederlandse klimaatbeleid is. Terwijl burgers worden aangespoord om duurzamer te leven, blijft de plezierluchtvaart grotendeels buiten schot. De rekening voor de milieuschade wordt afgewenteld op de samenleving en op toekomstige generaties.
Rotterdam The Hague Airport
Juist daarom is het tijd om ook regionale luchthavens kritisch tegen het licht te houden. Rotterdam The Hague Airport verwerkt grotendeels vakantievluchten en levert volgens BTV-Rotterdam een beperkte maatschappelijke meerwaarde, terwijl omwonenden worden geconfronteerd met geluidsoverlast, luchtverontreiniging en extra klimaatbelasting.
Sluiting van de Rotterdamse luchthaven zou ruimte bieden voor een duurzame herontwikkeling van het circa 220 hectare grote terrein. Een combinatie van nieuw bos, natuurontwikkeling, waterberging en duurzaam gebouwde woningen kan bijdragen aan de oplossing van meerdere maatschappelijke opgaven tegelijk: verbetering van de leefomgeving, versterking van de biodiversiteit, woningbouw en vermindering van de klimaatimpact.
De vraag is daarom niet óf de luchtvaart moet veranderen, maar wanneer de politiek bereid is de uitzonderingspositie van de sector te beëindigen en daadwerkelijk te kiezen voor een gezonde leefomgeving en een leefbaar klimaat.
Bron: RTL Nieuws, 27 juli 2026